NMMS Scholarship 2026-27: विद्यार्थ्यांसाठी ₹12,000 वार्षिक शिष्यवृत्तीची मोठी संधी
आर्थिक परिस्थितीमुळे एखाद्या गुणवंत विद्यार्थ्याचा शिक्षणाचा प्रवास थांबू नये, हा National Means-cum-Merit Scholarship Scheme (NMMSS) चा प्रमुख उद्देश आहे. केंद्र सरकारच्या या शिष्यवृत्ती योजनेअंतर्गत पात्र विद्यार्थ्यांना माध्यमिक आणि उच्च माध्यमिक शिक्षण सुरू ठेवण्यासाठी आर्थिक मदत दिली जाते.
NMMS Scholarship 2026-27 अंतर्गत पात्र विद्यार्थ्यांना दरवर्षी ₹12,000 म्हणजेच दरमहा ₹1,000 इतकी शिष्यवृत्ती मिळते. ही मदत साधारणपणे इयत्ता 9वीपासून 12वीपर्यंत मिळू शकते. अधिकृत मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार योजनेत दरवर्षी 1 लाख शिष्यवृत्ती देण्याची तरतूद आहे.
या लेखामध्ये NMMS Scholarship 2026-27 चे Application Form, Eligibility Criteria, Scholarship Amount, Exam Pattern, Important Dates, Selection Process, Result आणि Apply Online प्रक्रिया अगदी सोप्या भाषेत समजून घेऊया.
NMMS Scholarship 2026-27 म्हणजे काय?
National Means-cum-Merit Scholarship Scheme (NMMSS) ही केंद्र सरकारच्या शिक्षण मंत्रालयाची शिष्यवृत्ती योजना आहे.
ही योजना विशेषतः आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल कुटुंबातील गुणवंत विद्यार्थ्यांना पुढील शिक्षणासाठी प्रोत्साहन देण्यासाठी तयार करण्यात आली आहे.
या योजनेअंतर्गत इयत्ता 8वीमध्ये शिकणाऱ्या पात्र विद्यार्थ्यांची निवड राज्य/केंद्रशासित प्रदेश स्तरावरील परीक्षेद्वारे केली जाते.
निवड झाल्यानंतर विद्यार्थ्याला इयत्ता 9वीपासून पुढील वर्गांमध्ये शिष्यवृत्ती मिळण्याची संधी असते.
केंद्र सरकारच्या 2026-27 च्या Outcome Budget नुसार NMMSS अंतर्गत इयत्ता 9वीमध्ये 1,00,000 विद्यार्थ्यांना लाभ देण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे.
NMMS Scholarship 2026-27 Highlights
| तपशील | माहिती |
| योजनेचे नाव | National Means-cum-Merit Scholarship Scheme |
| Short Name | NMMS / NMMSS |
| Academic Year | 2026-27 |
| अर्ज माध्यम | Online |
| अधिकृत पोर्टल | scholarships.gov.in |
| पात्र वर्ग | इयत्ता 8वी |
| शिष्यवृत्ती सुरू | इयत्ता 9वी |
| शिष्यवृत्ती रक्कम | ₹12,000 प्रति वर्ष |
| मासिक रक्कम | ₹1,000 |
| शिष्यवृत्ती कालावधी | इयत्ता 9वी ते 12वी |
| परीक्षा | MAT + SAT |
| निवड प्रक्रिया | राज्य/UT स्तरावरील परीक्षा |
| कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न | ₹3.50 लाखांपर्यंत |
| अर्जाची उपलब्ध अंतिम तारीख | 31 August 2026* |
*NSP व राज्यनिहाय वेळापत्रकात बदल होऊ शकतो. अर्ज करण्यापूर्वी अधिकृत पोर्टलवरील ताजी सूचना तपासा. 2026-27 साठी NSP अर्ज प्रक्रिया 1 June 2026 पासून सुरू झाल्याची आणि 31 August 2026 अंतिम तारीख असल्याची अद्ययावत माहिती उपलब्ध आहे.
Also read : Golden Opportunity Kotak Kanya Scholarship 2026-27
NMMS Scholarship Amount 2026-27
NMMS मध्ये निवड झालेल्या विद्यार्थ्याला ₹12,000 प्रति वर्ष शिष्यवृत्ती दिली जाते.
म्हणजे:
₹1,000 प्रति महिना × 12 महिने = ₹12,000 प्रति वर्ष
पात्र विद्यार्थ्याला ही शिष्यवृत्ती साधारणपणे इयत्ता 9वी ते 12वी या कालावधीत मिळू शकते.
चार वर्षांचा कालावधी गृहीत धरल्यास एकूण मदत:
₹12,000 × 4 = ₹48,000
मात्र पुढील वर्गांमध्ये शिष्यवृत्ती सुरू ठेवण्यासाठी संबंधित शैक्षणिक व योजनेच्या अटी पूर्ण करणे आवश्यक असते. अधिकृत मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार शिष्यवृत्तीची रक्कम विद्यार्थ्यांच्या बँक खात्यात इलेक्ट्रॉनिक पद्धतीने जमा केली जाते.
NMMS Scholarship 2026-27 Eligibility Criteria
NMMS Scholarship साठी अर्ज करण्यापूर्वी विद्यार्थ्यांनी पात्रता तपासणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
1. इयत्ता 8वीमध्ये शिक्षण
विद्यार्थी अर्जाच्या वेळी इयत्ता 8वीमध्ये नियमित विद्यार्थी असणे आवश्यक आहे.
NMMS निवड परीक्षा साधारणपणे इयत्ता 8वीच्या स्तरावर घेतली जाते.
2. मागील वर्गातील गुण
विद्यार्थ्याने इयत्ता 7वीच्या वार्षिक परीक्षेत किमान 55% गुण मिळवलेले असणे आवश्यक आहे.
SC/ST विद्यार्थ्यांसाठी गुणांमध्ये 5% पर्यंत सवलत लागू आहे.
3. कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न
विद्यार्थ्याच्या पालकांचे सर्व स्रोतांमधून वार्षिक उत्पन्न ₹3.50 लाखांपेक्षा जास्त नसावे, अशी सध्याच्या NMMSS मार्गदर्शक तत्त्वांमध्ये अट आहे.
4. शाळेचा प्रकार
विद्यार्थी Government, Government-aided किंवा Local Body school मध्ये नियमित शिक्षण घेत असणे आवश्यक आहे.
खासगी शाळा, Kendriya Vidyalaya आणि Jawahar Navodaya Vidyalaya यांसारख्या संस्थांमधील विद्यार्थ्यांना योजनेच्या नियमांनुसार पात्रता नसू शकते.
NMMS Application Form 2026-27
NMMS Scholarship 2026-27 साठी अर्ज प्रक्रिया ऑनलाइन पद्धतीने केली जाते.
केंद्र सरकारच्या NMMSS योजनेचा लाभ घेण्यासाठी National Scholarship Portal म्हणजेच NSP महत्त्वाचे व्यासपीठ आहे.
अधिकृत पोर्टल:
scholarships.gov.in
2026-27 साठी उपलब्ध माहितीनुसार NSP वरील अर्ज प्रक्रिया जून 2026 मध्ये सुरू झाली असून 31 August 2026 पर्यंत अर्ज करण्याची माहिती प्रसिद्ध झाली आहे.
तथापि, NMMS परीक्षा राज्य सरकार/UT प्रशासनाकडून स्वतंत्रपणे आयोजित केली जाते, त्यामुळे महाराष्ट्रासह प्रत्येक राज्यातील परीक्षा अर्ज, परीक्षा केंद्र, प्रवेशपत्र आणि निकालाचे वेळापत्रक वेगळे असू शकते.
NMMS Scholarship Apply Online 2026-27: अर्ज कसा करावा?
NMMS Scholarship साठी ऑनलाइन अर्ज करताना खालील सामान्य प्रक्रिया उपयोगी ठरेल.
Step 1: अधिकृत वेबसाइटला भेट द्या
सर्वप्रथम scholarships.gov.in या National Scholarship Portal वर जा.
Step 2: Registration करा
नवीन विद्यार्थी असल्यास आवश्यक विद्यार्थी माहिती भरून Registration प्रक्रिया पूर्ण करा.
Step 3: Login करा
Registration नंतर उपलब्ध Login पर्यायातून आपल्या खात्यात प्रवेश करा.
Step 4: NMMS Scheme शोधा
Scholarship Schemes मध्ये National Means-cum-Merit Scholarship Scheme शोधा.
Step 5: Application Form भरा
विद्यार्थ्याचे नाव, शाळा, वर्ग, जन्मतारीख, पालकांची माहिती, उत्पन्न आणि इतर आवश्यक माहिती काळजीपूर्वक भरा.
Step 6: Documents तपासा
आवश्यक कागदपत्रे व माहिती योग्य असल्याची खात्री करा.
Step 7: Final Submit
फॉर्म Submit करण्यापूर्वी सर्व माहिती पुन्हा तपासा.
Step 8: Application Number जतन करा
अर्ज यशस्वीपणे Submit केल्यानंतर Application ID/Reference Number सुरक्षित ठेवा.
महत्त्वाचे: चुकीची माहिती भरल्यास Verification प्रक्रियेत अर्ज Reject होऊ शकतो.
NMMS Scholarship Importnt Links
- Apply online : Click here
- Notification : Click here
NMMS Exam Pattern 2026-27
NMMS निवड परीक्षेत मुख्यतः दोन चाचण्या घेतल्या जातात:
- Mental Ability Test – MAT
- Scholastic Aptitude Test – SAT
अधिकृत मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार MAT मध्ये 90 Multiple Choice Questions असतात. SAT मध्येही 90 प्रश्न असतात आणि त्यामध्ये Science, Social Studies आणि Mathematics या विषयांचा समावेश असतो. प्रत्येक चाचणीसाठी 90 मिनिटांचा कालावधी असतो.
MAT – Mental Ability Test
MAT मध्ये विद्यार्थ्यांची तर्कशक्ती, विचार करण्याची क्षमता आणि समस्या सोडवण्याची क्षमता तपासली जाते.
यामध्ये खालील प्रकारचे प्रश्न येऊ शकतात:
- Analogy
- Classification
- Numerical Series
- Pattern Perception
- Hidden Figures
- Reasoning
- Critical Thinking
SAT – Scholastic Aptitude Test
SAT मध्ये साधारणपणे इयत्ता 7वी आणि 8वीच्या अभ्यासक्रमावर आधारित प्रश्न विचारले जातात.
मुख्य विषय:
- Mathematics
- Science
- Social Studies
त्यामुळे विद्यार्थ्यांनी शालेय अभ्यासक्रम मजबूत करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
NMMS Selection Process
NMMS मध्ये निवड होण्यासाठी फक्त अर्ज करणे पुरेसे नसते. विद्यार्थ्याला संबंधित राज्य/UT ची निवड परीक्षा उत्तीर्ण करावी लागते.
सामान्यतः प्रक्रिया अशी असते:
Application → Verification → NMMS Exam → Answer Key → Result → Merit/Selection → Scholarship Verification → Scholarship Disbursement
राज्यनिहाय नियमांनुसार Cut-off आणि Merit List वेगळी असू शकते.
अधिकृत मार्गदर्शक तत्त्वांमध्ये MAT आणि SAT मध्ये आवश्यक किमान गुण मिळवण्याच्या अटी नमूद आहेत. तसेच आरक्षित प्रवर्गासाठी लागू सवलती संबंधित नियमांनुसार असतात.
NMMS Exam Date 2026-27
NMMS परीक्षा ही राज्य/केंद्रशासित प्रदेशांच्या प्रशासनाकडून आयोजित केली जात असल्यामुळे संपूर्ण भारतासाठी एकच परीक्षा तारीख नसते.
उदाहरणार्थ, महाराष्ट्रासाठी NMMS परीक्षा महाराष्ट्र राज्य परीक्षा परिषदेकडून आयोजित केली जाते. उपलब्ध 2026-27 माहितीनुसार महाराष्ट्रातील अर्ज प्रक्रिया सप्टेंबर 2026 मध्ये सुरू होण्याची आणि परीक्षा डिसेंबर 2026 मध्ये होण्याची शक्यता नमूद करण्यात आली आहे; मात्र अंतिम तारीख अधिकृत MSCE अधिसूचनेनुसारच निश्चित मानावी.
म्हणून विद्यार्थ्यांनी त्यांच्या राज्याच्या अधिकृत NMMS वेबसाइटवर नियमितपणे अपडेट तपासणे आवश्यक आहे.
NMMS Scholarship 2026-27 Important Dates
| Event | Date |
| NSP Application Start | 1 June 2026 |
| NSP Application Last Date | 31 August 2026* |
| State NMMS Application | राज्यनिहाय |
| Admit Card | राज्यनिहाय |
| NMMS Examination | राज्यनिहाय |
| Answer Key | परीक्षा झाल्यानंतर |
| Result | राज्यनिहाय |
| Scholarship Verification | NSP/State verification schedule नुसार |
*उपलब्ध 2026-27 माहितीनुसार. अंतिम तारीख किंवा schedule मध्ये बदल झाल्यास अधिकृत NSP/State notification ग्राह्य राहील.
NMMS Result 2026-27 कसा तपासायचा?
NMMS परीक्षा दिल्यानंतर विद्यार्थ्यांना निकालाची प्रतीक्षा असते.
निकाल पाहण्यासाठी सामान्यतः संबंधित राज्याच्या NMMS अधिकृत पोर्टलला भेट द्यावी लागते.
Result पाहण्याची प्रक्रिया
- संबंधित राज्याच्या अधिकृत NMMS वेबसाइटला भेट द्या.
- NMMS Result 2026-27 लिंक शोधा.
- Roll Number/Application Number भरा.
- आवश्यक असल्यास जन्मतारीख किंवा इतर माहिती भरा.
- Submit वर क्लिक करा.
- निकाल स्क्रीनवर दिसेल.
- Result PDF/Scorecard डाउनलोड करून सुरक्षित ठेवा.
काही राज्यांमध्ये निकाल राज्य शिक्षण विभाग किंवा परीक्षा परिषदेमार्फत जाहीर केला जातो.
NMMS Scholarship साठी आवश्यक कागदपत्रे
अर्ज आणि Verification साठी राज्य/NSP च्या नियमांनुसार कागदपत्रे आवश्यक असू शकतात.
सामान्यतः:
- विद्यार्थ्याचे Aadhaar Card
- शाळेचा तपशील
- मागील वर्गाची Marksheet
- Income Certificate
- Caste Certificate, लागू असल्यास
- Bank Account Details
- Passport Size Photograph
- Disability Certificate, लागू असल्यास
- Mobile Number
- आवश्यक शैक्षणिक कागदपत्रे
टीप: कागदपत्रांची अचूक यादी राज्य आणि NSP verification requirements नुसार बदलू शकते.
NMMS Scholarship 2026-27 साठी तयारी कशी करावी?
NMMS परीक्षेत चांगले गुण मिळवण्यासाठी विद्यार्थ्यांनी सुरुवातीपासून नियोजन करणे आवश्यक आहे.
MAT साठी
दररोज Reasoning चे प्रश्न सोडवा. Number Series, Analogy, Classification आणि Figure-based प्रश्नांचा नियमित सराव करा.
SAT साठी
इयत्ता 7वी आणि 8वीच्या Mathematics, Science आणि Social Science विषयांचा अभ्यास व्यवस्थित करा.
Previous Papers सोडवा
मागील वर्षांच्या NMMS प्रश्नपत्रिका सोडवल्याने परीक्षेची पद्धत समजण्यास मदत होते.
Mock Test द्या
वेळेचे नियोजन सुधारण्यासाठी नियमित Mock Test सोडवा.
चुकीचे प्रश्न पुन्हा सोडवा
फक्त नवीन प्रश्न सोडवण्यापेक्षा चुकलेल्या प्रश्नांचे विश्लेषण करणे अधिक फायदेशीर ठरू शकते.
NMMS Scholarship चे फायदे
NMMS Scholarship विद्यार्थ्यांसाठी अनेक कारणांनी महत्त्वाची आहे.
1. आर्थिक मदत
दरवर्षी ₹12,000 ची मदत शिक्षणाशी संबंधित खर्चासाठी उपयोगी ठरू शकते.
2. शिक्षण सुरू ठेवण्यास प्रोत्साहन
आर्थिक अडचणींमुळे शिक्षण सोडण्याची शक्यता असलेल्या गुणवंत विद्यार्थ्यांना ही योजना प्रोत्साहन देते.
3. गुणवंत विद्यार्थ्यांना संधी
शैक्षणिक गुणवत्तेसोबत आर्थिक गरज लक्षात घेऊन विद्यार्थ्यांची निवड केली जाते.
4. 9वी ते 12वीपर्यंत मदत
पात्रता व continuation conditions पूर्ण केल्यास शिष्यवृत्ती पुढील वर्गांसाठी सुरू राहू शकते.
विद्यार्थ्यांसाठी महत्त्वाची सूचना
NMMS Scholarship साठी अर्ज करताना फक्त अधिकृत वेबसाइट आणि अधिकृत सूचनांवर विश्वास ठेवा.
शिष्यवृत्ती मिळवून देण्याच्या नावाखाली अनोळखी व्यक्ती, वेबसाइट किंवा एजंटला पैसे देऊ नका.
विशेषतः:
आणि आपल्या राज्याच्या अधिकृत NMMS परीक्षा पोर्टलवरील सूचना तपासणे महत्त्वाचे आहे.
2026-27 च्या अधिकृत Outcome Budget मध्ये NMMSS साठी ₹381 कोटींचे आर्थिक नियोजन आणि आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल विद्यार्थ्यांना माध्यमिक शिक्षण सुरू ठेवण्यासाठी मदत करण्याचे उद्दिष्ट नमूद आहे.
NMMS Scholarship 2026-27 – FAQs
1. NMMS Scholarship 2026-27 म्हणजे काय?
NMMS म्हणजे National Means-cum-Merit Scholarship Scheme. आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल आणि गुणवंत विद्यार्थ्यांना माध्यमिक शिक्षण सुरू ठेवण्यासाठी केंद्र सरकारकडून या योजनेअंतर्गत आर्थिक मदत दिली जाते.
2. NMMS Scholarship किती आहे?
निवड झालेल्या विद्यार्थ्याला ₹12,000 प्रति वर्ष, म्हणजेच ₹1,000 प्रति महिना शिष्यवृत्ती मिळते.
3. NMMS Scholarship कोणत्या वर्गासाठी आहे?
NMMS निवड परीक्षेसाठी सामान्यतः इयत्ता 8वीतील पात्र विद्यार्थी अर्ज करतात. निवड झाल्यानंतर शिष्यवृत्ती इयत्ता 9वीपासून सुरू होते.
4. NMMS Scholarship साठी उत्पन्न मर्यादा किती आहे?
सध्याच्या अधिकृत मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार पालकांचे सर्व स्रोतांमधून वार्षिक उत्पन्न ₹3.50 लाखांपेक्षा जास्त नसावे.
5. NMMS परीक्षा कोण घेते?
NMMS निवड परीक्षा संबंधित राज्य सरकार किंवा केंद्रशासित प्रदेशाचे प्रशासन आयोजित करते.
6. NMMS परीक्षेत कोणते विषय असतात?
परीक्षेत मुख्यतः MAT आणि SAT हे दोन भाग असतात. SAT मध्ये Mathematics, Science आणि Social Studies विषयांचा समावेश असतो.
7. NMMS Application Form कुठे भरायचा?
केंद्र सरकारच्या scholarship process साठी National Scholarship Portal म्हणजेच scholarships.gov.in वापरले जाते. राज्यस्तरीय NMMS परीक्षा अर्जासाठी संबंधित राज्याचे अधिकृत पोर्टल देखील तपासावे.
8. NMMS Scholarship किती वर्षे मिळते?
पात्रता आणि continuation conditions पूर्ण केल्यास शिष्यवृत्ती इयत्ता 9वी ते 12वी पर्यंत मिळू शकते.
9. NMMS Result 2026-27 कुठे पाहता येईल?
निकाल संबंधित राज्याच्या अधिकृत NMMS परीक्षा पोर्टलवर जाहीर केला जातो. त्यामुळे विद्यार्थ्यांनी आपल्या राज्याच्या परीक्षा परिषदेकडून प्रसिद्ध होणारी सूचना तपासावी.
10. NMMS Scholarship साठी अर्ज करण्याची शेवटची तारीख काय आहे?
2026-27 साठी उपलब्ध माहितीनुसार National Scholarship Portal वरील अर्जाची अंतिम तारीख 31 August 2026 अशी नोंदवण्यात आली आहे. मात्र राज्यनिहाय NMMS परीक्षा अर्जाची तारीख वेगळी असू शकते. त्यामुळे अर्ज करण्यापूर्वी अधिकृत पोर्टलवरील नवीनतम सूचना तपासा.
निष्कर्ष
NMMS Scholarship 2026-27 ही आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल कुटुंबातील गुणवंत विद्यार्थ्यांसाठी अत्यंत उपयुक्त शिष्यवृत्ती योजना आहे. दरवर्षी ₹12,000 आर्थिक मदत मिळत असल्यामुळे विद्यार्थ्यांना इयत्ता 9वीपासून 12वीपर्यंत शिक्षण सुरू ठेवण्यास मदत होऊ शकते.
इयत्ता 8वीतील पात्र विद्यार्थ्यांनी Eligibility Criteria तपासून, Application Form वेळेत भरून आणि MAT व SAT परीक्षेची चांगली तयारी करावी.
अर्ज करण्यापूर्वी scholarships.gov.in तसेच संबंधित राज्याच्या अधिकृत NMMS वेबसाइटवरील ताज्या सूचना तपासणे सर्वात महत्त्वाचे आहे.
ही माहिती आपल्या शाळेतील इयत्ता 8वीच्या विद्यार्थ्यांना आणि त्यांच्या पालकांना नक्की शेअर करा.